Τρίφυλλο πορτοκάλι - Poncirus trifoliata). Φύλλα και καρποί.

Τρίφυλλο πορτοκάλι - Poncirus trifoliata

Το Τρίφυλλο πορτοκάλι, Poncirus trifoliata (συνώνυμο Citrus trifoliata), είναι μέλος της οικογένειας Rutaceae. Το αν τα τρίφυλλα πορτοκάλια πρέπει να θεωρηθούν ότι ανήκουν στο δικό τους γένος, Poncirus, ή να συμπεριληφθούν στο γένος Citrus είναι υπό συζήτηση. Το είδος είναι ασυνήθιστο μεταξύ των εσπεριδοειδών επειδή έχει φυλλοβόλα, σύνθετα φύλλα και χνουδωτά (χοντροκομμένα) φρούτα.

Είναι ενδημικό στη βόρεια Κίνα και την Κορέα και είναι επίσης γνωστό ως ιαπωνικό πικρό πορτοκάλι (karatachi), ανθεκτικό πορτοκάλι ή κινέζικο πικρό πορτοκάλι.

Το φυτό είναι ένα αρκετά ανθεκτικό στο κρύο εσπεριδοειδές  και θα ανεχθεί μέτριο παγετό και χιόνι, καθιστώντας ένα μεγάλο θάμνο ή μικρό δέντρο ύψους 2-5 m. Λόγω της σχετικής ανθεκτικότητάς του, τα εσπεριδοειδή που εμβολιάζονται σε Poncirus trifoliata είναι συνήθως πιο ανθεκτικά από ό,τι όταν καλλιεργούνται στις δικές τους ρίζες.

Το όνομα του γένους Poncirus προέρχεται από τη γαλλική λέξη poncire, ένα είδος κίτρου. Το επίθετο του είδους trifoliata αναφέρεται στα φύλλα με τρεις λοβούς.

Το Poncirus trifoliata είναι ένας αγκαθωτός, καλά διακλαδισμένος, φυλλοβόλος θάμνος ή μικρό δέντρο που συνήθως φτάνει σε ύψος 2–5 m. Ένας ελκυστικός καρποφόρος θάμνος που αναπτύσσεται  με αργό ρυθμό.

Το είδος είναι ασυνήθιστο μεταξύ των εσπεριδοειδών επειδή έχει φυλλοβόλα, σύνθετα φύλλα. Τα τρίλοβα (τρίφυλλα όπως αναγράφεται στο όνομα του είδους) φύλλα εμφανίζονται κιτρινωπό-πράσινα την άνοιξη, γίνονται γυαλιστερά σκούρα πράσινα το καλοκαίρι και κιτρινίζουν το φθινόπωρο. Αγκαθωτοί, σκουροπράσινοι μίσχοι. Το Poncirus trifoliata αναγνωρίζεται από τα μεγάλα αγκάθια 3-5 cm στους βλαστούς και τα φυλλοβόλα φύλλα του με τρία (ή σπάνια, πέντε) φυλλάρια, συνήθως με το μεσαίο φυλλάρι μήκους 3-5 cm  και τα δύο πλευρικά φυλλάρια μήκους 2-3 cm. Όπως και με τα πραγματικά εσπεριδοειδή, τα φύλλα αναδίδουν μια πικάντικη μυρωδιά όταν συνθλίβονται.

Τα άνθη εμφανίζονται μεμονωμένα την άνοιξη, είναι λευκά, με 4-7 πέταλα, με ροζ στήμονες, διαμέτρου 3-5 cm, μεγαλύτερα από αυτά των πραγματικών εσπεριδοειδών αλλά κατά τα άλλα πολύ παρόμοια, εκτός από το ότι το άρωμα είναι πολύ λιγότερο έντονο από ό,τι με τα πραγματικά εσπεριδοειδή.

Τα λουλούδια δίνουν τη θέση τους σε καρπούς. Οι καρποί είναι πράσινοι, ωριμάζουν σε σε ένα ελκυστικό κίτρινο χρώμα το φθινόπωρο. Εχουν διάμετρο 3-4 cm παρόμοιο σε μέγεθος με ένα λάιμ και μοιάζουν με ένα μικρό πορτοκάλι, αλλά με μια λεπτή, χνούδιαστη επιφάνεια και έχουν μια χνουδωτή υφή παρόμοια με ένα ροδάκινο. Οι καρποί έχουν επίσης διακριτική μυρωδιά από άλλες ποικιλίες εσπεριδοειδών και συχνά περιέχουν υψηλή συγκέντρωση σπόρων.

Τα τρίφυλλα πορτοκάλια είναι πολύ πικρά, εν μέρει λόγω της περιεκτικότητάς τους σε πονσιρίνη. Οι περισσότεροι άνθρωποι τα θεωρούν μη βρώσιμα φρέσκα, αλλά μπορούν να γίνουν μαρμελάδα. Όταν αποξηραθούν και κονιοποιηθούν, μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως καρύκευμα. Τα φρούτα χρησιμοποιούνται επίσης για την παρασκευή δροσιστικού ποτού. Τα φρεσκοκομμένα φρούτα αποδίδουν λίγο χυμό, αλλά αν αποθηκευτούν για 2 εβδομάδες θα αποδώσουν περίπου 20% χυμό, ο οποίος είναι πλούσιος σε βιταμίνη C. Η φλούδα των φρούτων μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αρωματική ύλη.

Οι καρποί του τρίφυλλου πορτοκαλιού χρησιμοποιούνται ευρέως στις ιατρικές παραδόσεις της Ανατολικής Ασίας ως θεραπεία για αλλεργικές φλεγμονές. Οι καρποί περιέχουν μια σειρά από ιατρικά δραστικά συστατικά, όπως φλαβονοειδή, κουμαρίνες, μονοτερπένια και αλκαλοειδή. Ο καρπός, αφού αφαιρεθεί το ενδοκάρπιο και οι σπόροι, είναι αποφρακτικός, αποφρακτικός και αποχρεμπτικός. Χρησιμοποιείται στη θεραπεία της δυσπεψίας, της δυσκοιλιότητας και της κοιλιακής διάτασης, της αίσθησης βουλωμένης στο στήθος, της πρόπτωσης της μήτρας, του ορθού και του στομάχου. Έχει ηπιότερη δράση από τον ανώριμο καρπό και χρησιμοποιείται καλύτερα για την απομάκρυνση της στασιμότητας της τροφής και της ζωτικής ενέργειας στον σπλήνα και το στομάχι. Ο άγουρος καρπός είναι αντιδιαρροϊκός, αντιεμετικός, αντισπασμωδικός, αποφρακτικός, πεπτικός, διουρητικός, καθαρτικός, διεγερτικός, στομαχικός και αγγειοσυσπαστικός. Χρησιμοποιείται στη θεραπεία της δυσπεψίας, της δυσκοιλιότητας και της κοιλιακής διάτασης, της αίσθησης βουλωμένης στο στήθος, της πρόπτωσης της μήτρας, του ορθού και του στομάχου, του σοκ.

Τα αγκάθια χρησιμοποιούνται στη θεραπεία του πονόδοντου. Ο φλοιός του στελέχους χρησιμοποιείται στη θεραπεία του κρυολογήματος.

Η τρίφυλλη πορτοκαλιά και διάφορα από τα υβρίδιά της με άλλα εσπεριδοειδή χρησιμοποιούνται ευρέως ως υποκείμενα εσπεριδοειδών (πορτοκάλια, λεμόνια κ.λπ.), τα οποία εκτιμώνται για την αντοχή τους στο κρύο, στον ιό της τριστέτζας και στον ωομύκητα Phytophthora parasitica (σήψη ρίζας).

Η ποικιλία «Flying Dragon» είναι μικροσκοπική σε μέγεθος, έχει πολύ στριμμένους, παραμορφωμένους μίσχους και ακόμη πιο δυνατά αγκάθια από τον ίδιο τύπο. Αποτελεί εξαιρετικό φράκτη λόγω της πυκνότητας και των ισχυρών καμπυλωτών αγκαθιών της. Αυτή η ποικιλία είναι ένα ασυνήθιστο φυτό που χρειάζεται μια περίοπτη θέση γύρω από το σπίτι, ώστε να μπορούν να απολαμβάνουν τα εξαιρετικά διακοσμητικά χαρακτηριστικά, ιδιαίτερα τα στρεβλά στελέχη. Ως φράκτης, αυτός ο αγκαθωτός θάμνος είναι το βοτανικό ισοδύναμο ενός φράχτη από συρματόπλεγμα.

Πηγή:
https://en.wikipedia.org/wiki/Trifoliate_orange
https://www.missouribotanicalgarden.org/PlantFinder/
PlantFinderDetails.aspx?taxonid=254173&isprofile=0&
https://pfaf.org/user/plant.aspx?LatinName=Poncirus+trifoliata